Magnezyum, vücudun işlevi için çok önemli bir mineraldir ve vücutta en bol bulunan 4. mineraldir. Vücut bu minerali kendi başına üretmediği için gıdalar ve gerektiğinde de takviyeler vasıtasıyla alınması gereklidir.
Enerji üretimi, kan basıncının düzenlenmesi, sinir sinyal iletimi ve kas kasılması dahil olmak üzere insan sağlığı için gerekli olan 300’den fazla metabolik reaksiyonda yer alır. Bütün bu fonksiyonların yerine getirilebilmesi için düzenli olarak alınması ve vücuttaki rezervlerin doldurulması gerekir. İnsan vücudunda magnezyumun yüzde 60’ı kemik ve dişlerde, yüzde 39’u yumuşak dokularda, kalan yüzde 1’i ise kanda bulunmaktadır. Magnezyum, beyin ve kalpte diğer organlara nazaran daha yoğun olarak yer almaktadır.
Magnezyum kan basıncının normal seviyede seyretmesine, kemiklerin güçlü ve kalp ritminin sabit kalmasına yardımcı olur. Ayrıca düşük magnezyum seviyeleri kısa vadede belirtilere neden olmasa da, tip 2 diyabet, kalp hastalığı, duygu bozuklukları ve migren gibi rahatsızlıklarla bağlantılıdır.
Tavsiye edilen magnezyum miktarından daha azını alan yetişkinlerin, iltihap belirteçlerinin artması daha olasıdır. İltihaplanma ise kalp sağlığı, diyabet ve bazı kanserler ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca düşük magnezyum seviyesi, osteoporoz için bir risk faktörüdür. Magnezyum ve diğer mineraller açısından zengin yiyecekler yemenin, prehipertansiyonlu kişilerde yüksek tansiyonu önlemede yardımcı olabileceğine dair kanıtlar mevcuttur.
Damar içine ya da kas içine enjekte edilmiş magnezyum, hamilelikte eklampsi ve şiddetli astım atakları gibi durumları tedavi etmek için kullanılır. Magnezyum, birçok antasit ve müshildeki ana bileşendir.
4 yaş ve üzeri sağlıklı bireylerin günlük olarak 375 mg magnezyum alması gereklidir. Magnezyum eksikliği durumunun varlığında, doktorlar daha yüksek dozajlar alınmasını tavsiye edebilir. Hastanın takviyeye ihtiyacı olmadığı noktada da kesebilir.
MAGNEZYUM FAYDALARI NELERDİR?
- Kortizolu beyinde dengeleyen en etkili vitamin magnezyumdur.
- Vücudun iç dengesinin sağlanabilmesi için kan düzeyinin normal seyretmesi gerekir. Ancak yanlış beslenme ve vücuda alınan bazı besinler kan düzeyinin olumsuz etkilenmesine sebep olurken, magnezyumun görevi bu dengeyi sağlamaktır.
- Mutluluk hormonunun dengede kalması adına magnezyum elementi mühimdir. Magnezyum vücudunuzda yeterli bir miktarda varsa, depresyon ve kaygı bozukluğu ihtimalinin yaşanma ihtimali azalmaktadır.
- Vücutta yorgunluğun ve bitkinliğin azalmasına katkıda bulunur.
- Elektrolit dengesine katkıda bulunur.
- Diş sağlığının korunmasında etkin bir elementtir.
- Hücre bölünmesinde önemli görevleri vardır.
- Kas fonksiyonlarının, enerji oluşum mekanizmalarının gerçekleşmesine katkıda bulunmaktadır.
- Hücreleri alüminyum, nikel, kadmiyum, cıva, kurşun gibi zararlı elementlerden korur.
- Vücutta kalsiyum ve potasyumun işlevini artırır.
MAGNEZYUM EKSİKLİĞİ
Günümüzde besinlerin işlenmesi esnasında içeriğindeki magnezyumun azalması durumu söz konusudur. Ya da uzun süre pişirilen sebzelerde magnezyum oranı oldukça az seyretmektedir. Hem aldığımız besinlerde yer alan magnezyum oranlarının azalması hem de beslenme alışkanlıklarımızın farklılaşmasıyla magnezyum eksikliği kavramı oldukça revaçtadır.
Magnezyum eksikliğine tıp dilinde hipomagnezemi adı verilmektedir. Fazla terleyen ya da bazı ilaçları kullanan kişilerde magnezyum atılımı daha fazladır. Stres ve hamilelik gibi durumlarda vücudun ihtiyaç duyduğu magnezyum miktarı artış göstermektedir. Yaş ilerledikçe ya da gastrointestinal hastalıkların varlığından ötürü bağırsaklardaki emilimin azalmasıyla, gerek duyulan magnezyum miktarı artar. Ve vücut gerek duyduğu magnezyumu yeterli miktarda dışarıdan temin edemezse, kemiklerde depolanan magnezyumu tüketmeye başlar.
Magnezyum eksikliğe neden olan faktörler; tip 2 diyabet hastalığı, uyuşturucu bağımlılığı, sigara kullanımı, böbrek ve karaciğer hastalıkları, yanlış beslenme alışkanlığı, stresli bir yaşam sürmek, idrar söktürücü ilaçların aşırı kullanımı, antibiyotiklerin sık ve düzenli kullanılmasına bağlı, yetersiz beslenme, aşırı alkol tüketimi, çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, yaşlılıktır.
Magnezyum eksikliği belirtileri arasında; iştahsızlık, bulantı, kusma, saç dökülmesi, kabızlık, yorgunluk ve halsizlik sayılabilir. Daha şiddetli vakalarda ise; kas krampları, kardiyak aritmiler, uyuşma, konsantrasyon eksikliği, zihinsel bulanıklık, fibromiyalji görülebilir.
Magnezyum eksikliği tedavisinde, magnezyum ilaçları ve magnezyum içeren multivitaminler vardır. Eksikliğin çok yüksek düzeylerde olduğu durumlarda damar yoluyla magnezyum verilebilir. Doğal olarak yüksek oranda magnezyum içeren besinleri tüketmek, sigara ve alkolü bırakmak da tedavi planının içerisinde yer alabilir.
Hipomagnezeminin (magnezyum eksikliği) yol açtığı sağlık sorunları:
- Osteoporoz (kemik erimesi)
- Tip 2 diyabet
- Hipoglisemi
- Astımataklarında meydana gelen şiddetlenme
- Hipertansiyon
- Depresyon
- Kalp rahatsızlıkları
- Huzursuz bacak sendromu
- Solunum rahatsızlıkları
- Migren semptomlarında artış gözlenmesi
Ciddi magnezyum eksiklikleri nadir olarak görülse de, bazı insanlar risk grubundadır:
- Böbrek hastalığı olanlar
- Crohn hastalığı veya sindirimi etkileyen rahatsızlığı olanlar
- Paratroid problemi olanlar
- Diyabet ve kanser için belli ilaçlar kullananlar
- Yaşlılar
- Aşırı alkol tüketen bireyler
- Sağlıkçılar
MAGNEZYUM DOZLARI
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, sağlıklı bir birey günde ortalama olarak 280 ila 350 mg bandında magnezyum almalıdır. İnsanlar genellikle gıdalardan günlük dozajda magnezyumlarını alır ve takviye almasına gerek kalmaz. Yiyeceklerden doğal bir şekilde yüksek seviyede magnezyum almak güvenliyken, diyete büyük miktarlarda takviye eklemek tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir. Magnezyum takviyelerinin bilinçsiz ve aşırı kullanımı toksik olabilir.
DOĞAL MAGNEZYUM KAYNAKLARI NELERDİR?
Ispanak gibi yeşil yapraklı sebzeler, fındık, ceviz, kuru kayısı, badem, karpuz, haşhaş tohumu, roka, şalgam, patlıcan, hurma, pırasa, kereviz, fasulye, bezelye, soya fasulyesi, süt, yoğurt, kabuklu yemişler, muz, avokado, bitter çikolata, ay çekirdeği, susam, dil balığı, tam tahıl gevreği, sert sular doğal magnezyum kaynakları arasında yer alır. Tabii ki bütün yiyecekleri tüketmek ve ayrım yapmamak her zaman en iyi çözümdür. Çünkü işleme esnasında magnezyum kaybı yaşanabilir.
MAGNEZYUM TAKVİYESİ
Magnezyum alınımının artırılması amacıyla birçok insan magnezyum takviyesi tercih ediyor. Fakat birden fazla ek magnezyum çeşidi bulunduğundan, ihtiyaçlarınız için hangisinin uygun olduğunu belirleyip ona göre ilerlenmelidir.
Magnezyum Takviyesi Riskleri:
Yan Etkiler: Alınan magnezyum takviyeleri mide bulantısına, kramplara ve ishale neden olabilmektedir. Magnezyum takviyeleri genel olarak dışkının yumuşamasına sebep olur.
Etkileşimler: Magnezyum takviyeleri, kalp ilaçları ve antibiyotikler dahil olmak üzere bazı ilaçlarla etkileşime girebilirler. O yüzden magnezyum takviyesi almadan evvel mutlaka doktorunuzla durumu görüşün.
Riskler: Şeker hastalığı, bağırsak hastalığı, kalp hastalığı ve böbrek hastalığı olan kişiler, sağlık uzmanlarıyla konuşmadan evvel magnezyum takviyesi almamalıdır.
Aşırı Doz: Magnezyum doz aşımının belirtileri; mide bulantısı, ishal, düşük tansiyon, kas güçsüzlüğü ve yorgunluğunu içerebilir. Çok yüksek dozlarda magnezyum ölümcül olabilmektedir.
