Kurban kesmekle yükümlü olanlar

Kurban kesmekle akıllı, buluğa ermiş ve nisap miktarı para veya servete sahip olan mukim Müslümanlar yükümlüdür. İmam-Şâfiî, İmam Malik ve İmam Ahmed b. Hanbel’e göre dinen yolcu sayılan kimseler de kurban kesmekle yükümlüdürler. Kurban kesmeyi vacip kılan zenginliğin ölçüsü; kişinin aslî ihtiyaçlarının ve borcunun dışında nisap miktarı malının veya parasının bulunmasıdır. Nisap miktarları; beş deve, 30 sığır, 40 koyun-keçi, 80.18 gram altın veya bu değerde para veya ticaret malı, 561 gram gümüş ve 650 kilogram toprak mahsulüdür. Zekat ile yükümlü olmak için nisap miktarı malın artıcı nitelikte olması ve üzerinde bir yıl geçmesi şart olmasına karşılık, kurban ibadeti ile yükümlü olmak için bu şartlar aranmaz. Diğer taraftan kurban kesmekle sadece nisap miktarı mala sahip olan zenginlerin ve orta tabakanın mükellef oluşu, kesilen kurbanların hastalıklı, sakat, kör ve topal olmamasının istenmesi ve kurbanın etiyle ilgili sünnetteki tavsiyeler göstermektedir ki, dinimiz, kurban kesme emriyle ibadetlerde ihlas, sosyal sorumlulukların bilincinde olmak gibi bir takım manevi, ahlaki ve sosyal maksatlara ulaşmayı da hedeflemiştir. Kurban kesmekle dinimizin bir emrine uyulmakta, sağlıklı, değerli ve önemli bir mal Allah yolunda feda edilmekte, böylece insanlar, Allah’ın emrine uyma ve cömert olma alışkanlığını kazanmaktadırlar. Kurban, can da dahil olmak üzere, bir mü’minin yeri geldiğinde bütün varlığını da Allah yolunda feda etmeye hazır ve muktedir olduğunun sembolik bir göstergesidir. Kurban kesmenin sosyal ve iktisadi açıdan da birtakım faydaları vardır. Kurban Bayramı sebebiyle milyonlarca hayvanın kesildiğini ve geniş çapta mal varlığına kıyıldığını ileri sürüp, kurban kesmenin ekonomik bakımdan sakıncalı bir davranış olduğunu iddia edenler olabilir. Ancak kesilen kurbanların dinimizde ifadesini bulan manada değerlendirilmesi, israftan kaçınılması, ihtiyaç sahiplerinin ve çevremizdeki insanların bundan istifade ettirilmesi, sosyal bünyemizde insani ilişkiler bağlamında faydalı neticeler ortaya çıkarmaktadır. Kaldı ki bir sene boyunca zaten insanların gıda ihtiyacını karşılamak için belirli oranda kesim yapılmaktadır. Kurban ibadetimizin yerine getirilmesiyle, besiciliğin teşvik edildiği, işsizlere iş sahası açıldığı, pazarlara bir hareket geldiği, bu işle uğraşan insanlarımızın belirli bir kazanç elde ettiği de bir gerçektir. Kurban kesildikten sonra çevre temizliği iyice yapılmalı, yol kenarlarında, insanların ortak kullanım alanlarında, dışarıda, insanlara rahatsızlık verecek hiçbir şey bırakılmamalıdır. Bu husus, kurbanlık hayvana ve kurban ibadetine karşı gösterilecek bir saygının da gereğidir. Bir taraftan kurban ibadetimizi yerine getirirken, diğer taraftan insanlara davranışlarımızla rahatsızlık vermemiz doğru bir davranış olmaz. Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfı’nın (TDV) dünyanın ihtiyaç duyulan her yerine yardım elini uzatarak birçok alanda iyilik faaliyetlerinde bulunmıştur. “TDV’miz Müslüman azınlıkların, savaşlara, işgallere, afetlere maruz kalanların, yoksulların, kimsesizlerin, çaresizlerin umudu ve sevinci olmaktadır. Bunun yanında sosyal yardımlardan eğitime, camilerin inşasından gönüllerin ihyasına kadar birçok alanda iyilik çalışmaları yapmaktadır.” Her aşamasını büyük bir hassasiyetle takip ettiğimiz kurbanlar, yurt içinde ihtiyaç sahiplerine, Kur’an kurslarına ve öğrenci yurtlarına; yurt dışında ise öncelikle açlık, yoksulluk ve savaşların yoğun olduğu Afrika’dan başlamak üzere Orta Asya’dan Balkanlar’a, Kafkasya’dan Uzak Doğu ve Latin Amerika’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada mazlum kardeşlerimize ve muhtaç insanlara ulaştırılmaktadır.” “2024 yılında 34 milyon 737 bin 918 kişiye kurban eti ulaştırıldı”

TDV tarafından 2024 yılında gerçekleştirilen kurban yardımlarına ilişkin Başkan Erbaş, “Geçtiğimiz yıl Vakfımıza emanet edilen 747 bin 52 hisse kurban, yurt içinde 81 ilde, yurt dışında 78 ülke ve 348 bölgede kesilerek, aralarında 1 milyon 50 bin Filistinli kardeşimizin de bulunduğu toplam 34 milyon 737 bin 918 kişiye ulaştırılmıştır. 1993’ten bugüne kadar Vakfımıza emanet edilen 5 milyon 409 bin 310 hisse kurban, büyük bir titizlikle kesilerek dünyada milyonlarca ihtiyaç sahibine bayram sevinci yaşatmıştır.” “TDV vekaletle kurban bedeli, yurt içinde 13.500 TL, yurt dışı ise 5.450 TL”