Köşe Yazıları

Kenan Tiryaki, “Türk futbolunun içine düştüğü kaos”

Türk futbolunun içine düştüğü kaos

Biraz gecikmelide olsa Türk futbolunun girdiği kaostan bahsedeceğim bu haftaki yazımda.
Türkiye kupası maçlarını herkes izlemiştir az veya çok.
Türkiye’deki “parçalı bulutlu” futbol iklimini gözler önüne seren maç Atatürk Olimpiyat Stadı’nda oynandı. 80 bin kişilik dev statta görevli sayısı seyirci sayısını aştı. Yani 80 bin kişilik statta seksen kişi yoktu.
Türkiye Kupası 5.tur maçlarında tribünlerde ortaya çıkan tablo; kulüp borçları, transfer yasakları, kötü zeminler, maçlarda topun oyunda kalma süresi gibi sorunları çözmesi gereken TFF’nin ve Türk futbolunun, problemlere karşı takındığı sessiz tavrın yansıması giderek ivme kazanıyor.
Tüm bu olan bitenler haliyle Türk futbolunda sorunlar neden bitmiyor, sorusunu akıllara getiriyor.
Canlı izlediğimiz VavaCars Fatih Karagümrük-Kırklarelispor karşılaşmasında seyirci sayısı görevli sayısına yetişemedi maalesef.
Maç kadrolarındaki 40 futbolcu ile tribünlerdeki 20’ye yakın taraftar sayısı, yüzlerce polis ile diğer stat görevlilerinin sayısının çok altında kaldı.
Kupadaki diğer karşılaşmalarda da tribünlerdeki büyük boşluklar ve benzer tablo gözümüzden kaçmadı tabi.
Bu sezon Süper Lig’de 20 takımın 14’ü, maç başına 10 bin seyirci ortalamasına ulaşamadı. Alanyaspor, Antalyaspor, Başakşehir, Çaykur Rizespor, Gaziantep FK, Hatayspor, İstanbulspor, Fatih Karagümrük, Kasımpaşa, Kayserispor, Konyaspor, MKE Ankaragücü, Pendikspor ve Sivasspor, 10 bin ortalamaya çıkamayan takımlar oldu.
Listenin son 6 sırasındaki 5 kulüp İstanbul’dan
İstanbul temsilcileri, Süper Lig’de en az seyirci ortalamasına sahip kulüpler olarak dikkati çekti.
Bu durum Avrupa’da 96 takımdan 2’si 10 bin seyirci ortalamasının altında. Bir kuruluşun verilerine göre bu sezon Avrupa’nın 5 büyük ligindeki 96 takımdan sadece 2’si, 10 bin seyirci ortalamasının altında kaldı.
Bundesliga’da 15 bin, Premier Lig, Serie A ve La Liga’da maç başına 10 bin seyirci ortalamasının altında kulüp bulunmuyor. Ligue 1’de ise sadece iki kulüp (Monaco ve Clermont) 10 bin seyirci ortalamasına ulaşamadı. İngiltere’nin ikinci ligi Championship’te de 10 bin seyirci ortalamasının altında kulüp yer almıyor. Bundesliga 2’de ise sadece stat kapasiteleri sırasıyla 15 ve 10 bin olan Wiesbaden ile Elversberg bu ortalamayı geçemedi.
Bizim ülkemizde ise son beş sezon seyirci ortalamaları, Süper Lig’de olmak üzere seyircili oynanan son beş sezon hesaba katıldığında, bu yıl ligdeki 20 takımdan 12’si, maçlarını 10 bin seyirci ortalamasının altında oynadı. Söz konusu periyotta Galatasaray, 35 bin 984 seyirci ortalamasıyla zirvede yer aldı, Fatih Karagümrük ise 923 ortalamayla son basamakta kaldı.
Türkiye’de kulüpler, şampiyonluğa oynadıkları sezonlarda tribünlerini doldurmakta zorlanmıyor. Süper Lig’de şampiyonluk yarışındaki Fenerbahçe ve Galatasaray’ın bu sezon tribünlerini doldurduğu görülüyor. Bu sezon sarı-kırmızılılar 42 bin 185 ve sarı-lacivertliler 39 bin 4 seyirci ortalamasıyla maçlara çıkmış.
Buna karşın “Dört büyüklerin” diğer iki halkası Beşiktaş 25 bin 307 ve Trabzonspor 20 bin 731 seyirci ortalamasıyla bu sezonki maçlarını oynamış durumda 2024 ocak ayı nın başı itibarı ile.
Trabzonspor’un şampiyon olduğu 2021-2022 sezonunda Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray’ın seyirci ortalamaları düşmüş görünüyor. Söz konusu sezonda Beşiktaş 18 bin 506, Fenerbahçe 24 bin 722 ve Galatasaray 21 bin 425 ortalamayla maçlarda mücadele etmiş.
Türk futbolu; yabancı sayısı kuralı, hakem kararları ve play-off tartışmaları ekseninde girdiği kısır döngüden yıllardır kurtulamadı.
Belli periyotlarla ortaya çıkan söz konusu üç konu başlığı, Türk futbolunda konuşulması gereken ana maddeleri de gölgelemeye devam ediyor.
Altyapı yetersizliği, kötü zeminler ve futbol kalitesi üzerine yoğunlaşması gereken Türk futbolu; yabancı sayısı, hakem kararları ve play-off tartışmaları gibi maddeler üzerine oluşan kısır döngü nedeniyle bir türlü bu kaostan çıkamıyor.
Size bir acı gerçekten bahsedeyim, topun oyunda kalma sürelerine bakıldığında neredeyse tek yarı (45 dk.) üzerinden oynanan maçlar var ve ortaya bu güya futbol, taraftarları statlardan hatta televizyon karşısından dahi uzaklaştırmış durumda.
Maçların ardından sahadaki oyundan ziyade hakem kararları ve yönetici açıklamalarının gündeme geldiği bir futbol ortamı oluşmuş ve bu durum sürüklendiğimiz kaos ortamının en başında maalesef.
Gelinen son noktada hakem Halil Umut Meler’in eski MKE Ankaragücü Başkanı Faruk Koca tarafından saha ortasında yumruklanmasıyla Türk futbolundaki bu kaotik ortam zirve yaptı.
Taraftarlar, Fenerbahçe-Galatasaray derbisi için stada gittiğinde futbol yerine başka bir oyun izlemek zorunda kaldı. Şimdi dikkatlice şu istatistiklere bakın, Futbolun meyvesi ve taraftarların statlara geliş sebebi golün olmadığı maçta 45 faul, 55 taç, 8 korner, 2 ofsayt izlendi. Bir başka deyişle uzatmalarla 98 dakika süren karşılaşma, 110 kez durdu.
Süper Kupa maçı ise Suudi Arabistan’da yaşanan kriz nedeniyle oynanamadı. O tarihlerde beş günde iki derbi izlemeyi bekleyen futbol severler, bir derbiyle yetinirken sahada gol ve hatta futbol dahi izleyememişti.
Ve sonuçta bir kabusta FİFA dan geldi ülke futbolumuzun daha doğrusu kulüplerimizin başına.
FIFA, borçlarla boğuşan Süper Lig kulüplerinin 7’sine transfer yasağı getirdi. Şeffaflığı teşvik etme çabaları doğrultusunda, tescil yasağına tabi kulüpleri listeleyen dijital bir uygulama başlatıldığını duyuran FIFA; Yukatel Adana Demirspor, Bitexen Antalyaspor, Corendon Alanyaspor, Atakaş Hatayspor, MKE Ankaragücü, Mondihome Kayserispor’a 3’er, Yılport Samsunspor’a ise 2 dönem transfer yasağı uyguladı.
Transfer yasağı getirilen diğer takımlar ise Adanaspor, Akhisarspor, ALG Spor, Altay, Bursaspor, Denizlispor, Elazığspor, Erzurumspor, Giresunspor, Kardemir Karabükspor, Kayseri Erciyesspor, Manisaspor, Mersin Talimyurdu Spor Kulübü, Tuzlaspor, Ümraniyespor, Yeni Malatyaspor oldu.
En başta “Dört büyüklerin” toplam borcu 29,3 milyar lira.Kulüplerin,Kamuyu Aydınlatma Platformuna (KAP) gönderdiği finansal durum raporlarına göre 30 Kasım 2023 itibarıyla Türk futbolunun “Dört büyükleri” Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor’un borsaya açık şirketlerinde toplam borç, 29,3 milyar liraya ulaşmış durumda.
Sırayla, Beşiktaş 7,30 milyar lira, Fenerbahçe 8,43 milyar lira, Galatasaray 8,85 milyar lira
Trabzonspor 4,79 milyar lira.
Süper Lig yayın geliri çok geride kaldı.
Süper Lig, UEFA puanı sıralamasında Türkiye’nin 9.basamakta bulunduğu Avrupa’nın ilk 10 ülkesinde bu sezonki ulusal televizyon yayın gelirlerinin çok gerisinde kaldı. Güncel kurla Türkiye’de 67 milyon avroluk anlaşmaya karşın listenin zirvesindeki İngiltere Premier Lig, 1,6 milyar sterlinlik yayın gelirine sahip. Premier Lig’de 2025-2026 sezonundan itibaren 4 yıllık dönemi kapsayan 6,7 milyar sterlinlik yeni bir anlaşma da imzalandı.
O yüzdendir ki ülkemizde Kulüpler birliği vakfı yayın gelirleri hakkını alabilmek için önümüzdeki sezon ihaleye girmek için adım atmayı düşünüyor.
Yani işimiz zor yakın bir zamanda başta süper lig takımlarından bir yada ikisini, birinci lig takımlarından da bir kaçının kapısına kilit vurulursa şaşmayın ve kaos ortamının çok daha fazla oluşacağını unutmayın.
Bu günler ülke futbolunun iyi günleri yani.
Sağlık ve esenlik dileklerimle.