Fındık bahçesi nasıl kurulur

Karasu Ziraat Odası Yüksek Mühendisi Serap Vildan Ersoy fındık bahçesinin nasıl kurulacağını anlattı. Bahçe kurulumunda arazinin hazırlanmasının öncelikli olduğunu söyleyen Ersoy, taban suyunun dikkat edilmesi gereken ana unsurlar arasında yer alması gerektiğini söyledi.

Tam mevsimi
Fındık fide dikimi için aralık ayının son derece uygun olduğunu ifade eden Karasu Ziraat Odası Yüksek Mühendisi Serap Vildan Ersoy, “Fındık bahçesi hazırlığı ve fidan dikimi bu ayda yapılabilir. Fındık bahçesi kurulurken yapılması gereken işlemlerin birincisi arazinin hazır hale getirilmesidir. Ekonomik ömrü oldukça uzun olan fındığın dikimden önce arazi ve toprak hazırlığının çok dikkatli bir şekilde yapılması gerekmektedir. Her araziye hemen fındık dikilemez. Bazı araziler vardır dikime uygundur. Fazla bir düzeltme yapmadan hemen fındık dikilebilir.  Bazı arazilerde vardır yer yer düz olabildiği gibi meyilli de olabilir. Çukurlu ve tümsekli olabilir. Bazı düz araziler vardır ama taban su seviyesi yüksektir. Böyle arazilere hemen fındık dikilemez. Böyle arazilerde fındık dikmeden önce bazı işlemler yapılır, arazi fındık dikimine uygun hale getirilir, fındık öyle dikilir” dedi.
Meyilli arazi detayı
“Yeni tesis edilecek fındık bahçesi için düz arazilerde uygulanacak toprak tesviyesi meyilli arazilere göre daha kolay olmaktadır” diyen Ersoy, “Taban suyunun sorun olmadığı düz ve taban arazilerde, tümsek olan yerlerden alınan topraklar çukur olan yerlere doldurulur. Arazinin düzgün bir yüzey alması sağlanır. Düz arazilerde fındık bahçelerinin en büyük sorunu taban suyunun yüksek olduğu yerlerde fındık kökleri taban su seviyesinin yüksekliğinden dolayı su içinde boğularak büyüyemez, dallarda sürgün, yaprak ve dalcıklar kurur.  Düz arazilerde taban suyunun sorun olduğu yerlerde balık sırtı teras dediğimiz teraslama yapılabilir. Meyili %5’den fazla olan arazilerde muntazam bir dikimin yapılması, yağmur sularının depo edilmesi, gübrenin yıkanıp gitmemesi, hasadın kolay yapılabilmesi, budama, gübreleme, mücadele gibi kültürel uygulamaların kolay tatbik edilebilmesi için arazinin teraslanması (sete alınması) gerekmektedir. Arazinin eğim durumuna göre farklı teraslama yöntemleri tercih edilebilir” diye konuştu.
Toprak hazırlanmalı
Bahçe kurulumunda toprağın hazırlanmasının da ikinci aşama olduğunu ifade eden Eryoy, “Fındık bahçesi kurulurken yapılması gereken işlemlerin ikincisi toprağın hazırlanmasıdır. Toprak, fındığın istediği özellikleri taşımıyorsa orada istenildiği gibi fındık yetişmez. Bu nedenle ya bu toprağın bir kısmının değiştirilmesi ve ıslah edilmesi gereklidir. Dikim öncesi toprak analizi ve işlenmesi önemlidir.  Ocak çukurlarının açılmasından önce ocakların sıra üstüne ve sıra arasına verilmesi gereken aralık ve mesafelerin belirlenmesi gerekir. Fındık bahçelerinden alınacak fındığın yani ürünün miktarı büyük oranda dikim ocak halinde yapılacaksa ocakların sıra üstünde ve sıra arasında, dikim tek fidan halinde yapılacaksa fidanların sıra üstünde ve sıra arasında bulunan mesafelere bağlıdır. Fındık üreticileri bu mesafelere hiç önem vermemektedir” ifadelerini kullandı.
Sık dikilmemeli
“Ocaklar sık dikilmektedir” diyen Yüksek Mühendis Eryoy, “Ocakların ya da dalların sık dikilmesi ile sanki fazla ürün alınır, aksine daha az ürün alınır.  Sık dikilen fidanlar dolayısıyla dallar gelişip büyüdüklerinde birbirlerine girerek birbirlerinin güneş almalarını ve büyümelerini engellerler. Ayrıca budama, gübreleme ve ilaçlama gibi uygulamalar istenildiği gibi yapılamaz. Verimi düşüren bu sebeplerin ortadan kaldırılması için dikim sırasında ocaklar arasına veya dallar arasına belli bir mesafenin verilmesi gerekir. Fındık bahçelerinin bakımlı ve tekniğe uygun olmalarının ilk şartı;  ocak şeklinde dikiliyorsa ocaklara,  tek dal ya da bir arada iki dal şeklinde dikiliyorsa dallara büyümeleri ve gelişmeleri için ihtiyaç duyulan kadar alanın, yerin ve mesafenin verilmesidir” dedi.
Çukur açarken
Toprağın hazır hale gelmesinin ardından belirlenen aralıklarla çukurlar açılması gerektiğini söyleyen Serap Vildan Ersoy, “Fındık dikilecek toprak istenilen özelliklerde ise o zaman toprağın gücüne göre tahmini olarak belirlenen aralıklarla işaretlenmiş yerlerde 100-120 cm çapında ve 30–60 cm derinliğinde çukurlar açılır. Çukurlar açılırken üstten çıkan bitkisel iyi toprak bir tarafa, alttan çıkan ham-ölü toprak diğer tarafa yığılır. Sonra çukurun dibindeki toprak 10–15 cm kazılarak yumuşatılır. Yanlara atılan topraklara dikim sırasında ocak başına 20–40 kg ahır gübresi, tahlili sonucuna göre ihtiyaç duyulan miktarlarda fosforlu ve potaslı gübreler katılır ve iyice karıştırılır. Dikim,  bu çukurlara yapılır” şeklinde konuştu.
Su yürüyene kadar
Fidan dikiminin bu aydan itibaren bitkilere su yürüyene kadar yapılabileceğini de sözlerine ekleyen Ersoy, “Fındık fidanlarının dikimi ekim ayından itibaren, ilkbaharda bitkilere su yürüyünceye kadar geçen zaman içinde yapılabilirler. Erken dikilen fidanların köklerinde kış boyunca emici kökler meydana gelir. Bu kökler kış boyunca yağan yağmurlarla yumuşayan toprakla temasa geçerek fidanların daha çabuk adapte olmasını sağlar. Sonbaharda yapılan dikimlerin bir avantajı da tutmayan fidanların yerine şubat-mart aylarında yenilerinin dikilebilmesi, böylece yıl kaybı olmadan dikimlerin tamamlanabilmesidir” dedi.
Dikkat edilmesi gerekenler
Fındık fidanı dikerken dikkat edilmesi gereken detayları da sıralayan Karasu Ziraat Odası Yüksek Mühendisi Serap Vildan Ersoy, “Fındık bahçesi tesis ederken dikkat edilecek en önemli husus; dikilecek fidanları seçerek hangi çeşitler olduğunu ve nereden geldiğini bilmektir. Dikilecek fidanların gövdeleri düzgün, 0,5 – 1,5 cm arası kalınlıkta, 70 – 100 cm boylarında ve göz sayısının yeterli (en az 3-4), 1-2 yaşında, bol ve bağımsız köklü olması gerekmektedir. Bahçe tesis edilirken her 10 ocakta bir, ana çeşide uygun tozlayıcı çeşit dikilmelidir” şeklinde konuştu.