Türkiye’nin dünya lideri olduğu fındık ihracatında yaşanan sert düşüş, sektörün 40 yıl öncesindeki seviyelere geri döndüğünü ortaya koydu. 2025 verileri, hem ihracat miktarında; hem de elde edilen döviz gelirinde alarm veren bir tabloya işaret ediyor.
Rakamlar vahameti gösteriyor
Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nin açıkladığı verilere göre 2025 yılında 119 ülkeye toplam 238 bin 704 ton iç fındık ihraç edildi ve 2 milyar 255 milyon dolar gelir sağlandı. Bir önceki yıla göre ihracat miktarı 84 bin 540 ton, gelir ise 380,5 milyon dolar geriledi. İhracat hacmi 64 bin 711 tonla 1980’li yılların düzeyine indi. Türkiye’nin küresel pazardaki üstünlüğü zayıflarken, Karasu başta olmak üzere fındık üretim merkezlerinde belirsizlik derinleşti.
Üretici sıkıştı, alımlar durdu
İhracattaki düşüş; fındık fiyatlarında istikrarsızlık, rekoltede yaşanan gerileme, artan girdi maliyetleri ve alım politikalarındaki belirsizlik gibi etkenler üreticiyi zor durumda bıraktı. Piyasada etkili olan bazı büyük alıcı firmaların alımları yavaşlatması ya da durdurması, arz-talep dengesinin daha da bozulmasına neden olurken; üreticiler, maliyetlerini karşılayacak bir fiyatın oluşmadığını, alım süreçlerinin geç başlamasının sahadaki sıkıntıyı büyüttüğünü dile getiriyor.
“Acil politika değişikliği şart”
KFMİB Başkanı Hasan Osman Sabır, mevcut tabloya ilişkin değerlendirmesinde, “Sezonun ilk dört ayında ihracatın 1980’li yılların seviyesine düşmesi son derece düşündürücü. Mevcut yaklaşımlarla bu yapının sürdürülebilir olması mümkün görünmüyor. 2026 için fındık sektörünü bütüncül ele alan politika değişikliklerine ihtiyaç var. Üreticiyi koruyan, alım ve fiyat istikrarını sağlayan yeni bir yaklaşım benimsenmemesi halinde Türkiye’nin fındıktaki küresel gücü daha da zayıflayacak” görüşünü savundu.
