Ensefalit (Beyin İltihabı) Nedir?

Ensefalit ya da bir diğer adıyla beyin iltihabı, beynin akut enflamasyonudur. Nörolojik disfonksiyon ile ortaya çıkar ve en yaygın nedeni viral enfeksiyonların varlığıdır. Ensefalit gerçekleştiğinde ateş, baş ağrısı gibi basit belirtiler gösterebildiği gibi hiçbir belirti de göstermeyebilir.
Etkilenen beynin bölümüne bağlı olarak bazı kişilerde, kafa karışıklığı, nöbet, koordinasyon kaybı, görme veya işitme duyularında sıkıntıya sebep olma gibi ciddi semptomlarla da kendini gösterebilir ve yaşamı tehdit edecek durumlara ortam hazırlayabilir. Çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, beyin iltihabı için en savunmasız olan risk gruplarıdır.
Beyin iltihabının etkisi kişiden kişiye farklılık göstereceğinden dolayı zamanında teşhis ve tedavi önem arz eder. Çünkü ensefaliti olan birçok hasta tamamen iyileşme şansına sahiptir.?
Ensefalit Nedenleri
Ensefalit (Beyin iltihabının) kesin nedeni bilinmemekle beraber, en yaygın neden viral enfeksiyon kaynaklı olanlarıdır. Bakteriyel enfeksiyonlar ve enfeksiyöz olmayan enflamatuar durumlar da beyin iltihabına sebep olabilmektedir.

Ensefalit Türleri:
Birincil Ensefalit
Bir virüs veya ajan direkt beyine bulaşırsa ortaya çıkar ve tek bir alanda yoğunlaşabildiği gibi her yere yayılım da gösterebilir. Geçirilmiş olan bir hastalıktan sonra aktif olmayan virüsün yeniden aktifliğini kazanmasıyla da meydana gelebilmektedir.

İkincil Ensefalit ya da Enfeksiyon Sonrası Ensefalit
Vücudun farklı bir bölgesinde gerçekleşen enfeksiyona karşı bağışıklık sisteminin tepkisinin yanlışlıkla beyindeki sağlıklı hücrelere saldırmasıyla meydana gelir. Genellikle ilk enfeksiyon 2-3 hafta sonra ortaya çıkar.

Yaygın Viral Nedenler
Herpes Simpleks Virüsü(HSV1, HSV2): Hem ağzınızın çevresinde meydana gelen uçuklar, ateş kabarcıkları hem de genital herpes beyin iltihabına sebebiyet verebilir. Viral ensefalitin en yaygınıdır.
Diğer Herpes Virüsleri: Epstein-Barr virüsü, Suçiçeği-zoster virüsü oldukça yaygındır.
Enterovirüsler: Grip benzeri semptomlar, göz iltihabı, karın ağrısı belirtileriyle varlığını ortaya koyarlar.
Sivrisinek Kaynaklı Virüsler: Bu virüse maruz kaldıktan birkaç gün ya da birkaç hafta sonra enfeksiyon belirtileri ortaya çıkabilir.
Kene Kaynaklı Virüsler: Enfekte bir kenenin ısırmasından yaklaşık bir hafta sonra semptomlar gün yüzüne çıkar.
Kuduz Virüsü
Çocukluk Çağı Enfeksiyonları: Kızamık, kabakulak, kızamıkçık gibi çocukluk dönemi hastalıkları, ikincil ensefalite sebebiyet verebilir. Fakat aşılama beraberinde bu virüslere bağlı ensefalitler çok nadir hale gelmiştir.
Nadir de olsa, bakteriyel, fungal, parazitik veya riketsiyal enfeksiyonlar ya da kanser ve kullanılan bazı ilaçlar da beyin iltihabına sebep olabilir.
Ensefalit Risk Faktörleri ve Komplikasyonları
Her birey beyin iltihabı olabilir fakat riski artırabilecek faktörler mevcuttur. Çoğu viral ensefalit türü açısından küçük çocuklar ve yaşlılar büyük risk altındadır. Zayıf bağışıklık sistemi olan kişilerde beyin iltihabı riski yüksek seyreder. Coğrafi bölge bazında, sivrisinek ve kene kaynaklı virüslerin yaygın olduğu bölgelerdeki kişiler de ekstra risk altındadır.

Ensefalit (Beyin iltihabı) komplikasyonları; yaş, enfeksiyon sebebi, ilk hastalığın ciddiyeti, hastalığın başlangıcından tedavisine kadar geçen süre zarfı gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir.

Ensefalit komplikasyonları, kişiye ve faktörlere bağlı olarak farklılık gösterir. Kalıcı yorgunluk, kas koordinasyonu eksikliği, kişilik değişikliği, bellek sıkıntıları, felç, işitme, görme sorunları, konuşma bozuklukları gibi komplikasyonlar gözükebilir. Kimi zaman aylarca sürüp tekrar düzelebildiği gibi bazen de kalıcı olabilir.