Yeni destekleme yolda

Malumunuz geçtiğimiz ay sıra dışı hava olaylarına maruz kaldık. Bahar geldi çiçek açtı böcek uçtu diye mutlu mesut beklerken bir anda dağlarımıza kar yağdı. Haliyle cumhuriyet tarihinin en büyük tarımsal afetini yaşadık. Biz de bölge olarak bu afetten payımıza düşeni fazlasıyla aldık. Geçen ay bu don afetinden iki hafta sonra yazdığım bir yazıda hasarın beklentilerin çok üzerinde olduğunu bazı bahçelerin savaştan çıkmış bir hale büründüğünü özellikle vurgulamıştım. Geçtiğimiz hafta bunu bir kez daha teyit etmiş olduk.
Ziraat Odaları Genel Başkanı Şemsi Bayraktar’ın Aktaş’ta bulunan bir fındık bahçesini ziyaretini takip ettim. Bahçenin halini anlatabilecek bir cümlem olmadığı için sizin hayal gücünüze bırakıyorum. Her neyse, İncelemenin hemen ardından da orada bulunan basın mensuplarına birçok farklı alanda açıklamalarda bulundu. Don afetinin 65 ilde yüzlerce ürünü etkilediğinden tutun, üreticilerin yaşadığı mağduriyete, hasar tespit çalışmalarına, bu konuda devlet tarafından atılacak adımlara kadar birçok önemli konuya değindi Başkan Bayraktar.
Açıklamalarında benim dikkatimi çeken en önemli nokta üreticilerin hasarın telafisi yönündeki çalışmalar oldu. Başkan Bayraktar da sık sık Cumhurbaşkanı Erdoğan’la, Tarım Bakanı Yumaklı’yla, Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’le görüştüğünü ve hasarın telafisi için adım atılması gerektiği yönündeki zarureti dile getirdiğini vurguladı.
O an orada bulunan üreticilerin tepkilerini gözlemledim. Onlar da hep yaptıkları masrafın telafisi hakkındaki taleplerini dile getirdi. Mesela bakım maliyetinin nakdi olarak ödenmesi, tarımsal kredi ve borçların faizsiz ertelenmesi gibi hep bu günü kurtarmaya yönelik talepler oldu.
Halbuki biz bu gibi afetler konusunda günü kurtaracak durumda değiliz. Geleceğin planını da yapmak zorundayız. Hiç kimse gelecekte yaşanacak afetler için ne yapılacağını sormadı. Asıl sorulması gereken buydu bence. Çünkü iklim öyle bir hal aldı ve öyle hızlı değişiyor ki bundan sonra belki de on yıllar boyunca bu gibi afetlere canlı canlı şahit olacağız.
Velhasıl bahçe programı bitti, Aktaş Mahallesi’nin merkezine geldik. Başkan Bayraktar muhtarlığı ziyaret etti, meydanda vatandaşla sohbet etti. Kısa bir süre kaldı ve Akçakoca tarafına geçti.
Başkan Bayraktar’ı uğurladıktan sonra protokolün bir bölümü dağıldı. Biz de geriye kalanlarla birlikte kahveye geçtik, çay ikramı davetlerine icabet ettik. Başkan Turan Yüzücü, İlçe Tarım Müdürü Burak Bilgin, mahalle muhtarları ve o ara kahvede bulunanlarla birlikte hemen hemen 20 kişi kadar kaldık. Tarım İl Müdürü Özerdem’de bizimle birlikte kalanlar arasındaydı. Oradaki sohbette de ağırlıklı olarak hasarın tazmini konusunda ne gibi çalışmalar yapıldığı soruldu. Yine benim beklediğim soruyu soran olmadı. Baktım olacak gibi değil, iş başa düştü, İl Müdürü Özerdem’e ben sordum. Dedim ki “Sayın müdürüm görünen o ki bundan sonra bu tür olaylara alışacak hale geleceğiz. Don olayı ilk olduğunda hem basında hem de televizyonda gördük ki bazı bilinçli üreticiler meteorolojik verileri gördükten sonra önlem almış. Kimisi sisleme yapmış, kimi bahçesinde ateş yakmış, kimisi bahçesini spreyleme yaparak dondurmuş. Oldukça da başarılı olmuşlar. Şimdi bize zaten olan oldu. Bu hasara ilişkin ne kadar ödeme alınırsa alınsın telafisi zor olacak. Ama biz geleceği düşünmek zorundayız. Ne yapmamız lazım? Peki, bölgemize ve fındık ürününe uygun don önleme çalışması nedir? Ve üretici farklı başlıklar altında birçok devlete desteği alıyor. Don için bir destekleme olacak mı?”.
Müdür bey söze, o günün en aykırı sorusunu sorduğum için teşekkür ederek başladı. Neler yapılabileceğini birkaç başlık halinde sıraladı. İkinci bölümde de bahsettiğim konunun bakanlığa iletildiğini ve çalışma başlatıldığını söyledi.
Yani olay şu. Bundan sonraki süreçte don olsun, dolu olsun ve bunlara benzer doğal afetler için kullanılacak ekipmanlar da destekleme kapsamında olacak. Örneğin don önleminde kullanmak için spreyleme makinesi aldınız veya sisleme motoru veya başka herhangi bir teknik ekipman alıyorsunuz. Devlet yüzde 50’ye varan oranda hibe desteği verecek. Bu sayede üreticiler daha çok önlem almaya teşvik edilecek. İşte bütün gün boyu beklediğim cevap buydu. Şu an bakanlık bu yeni destekleme modeli üzerinde çalışıyormuş. Muhtemelen önümüzdeki günlerde açıklaması yapılır. Sağlıkla kalın…