Biri yer biri bakar 

 

Sayın Cumhurbaşkanı geçtiğimiz günlerde 2 önemli karar aldı. Bunlardan biri, 17 Mart tarihi itibariyle sona erecek olan “Ücretsiz İzin Desteği ve İşten Çıkarma Süresi”nin 2 ay daha uzatılması, diğeri de “Kısa Çalışma Ödeneği”nin süresinin 31 Mart itibariyle sonlandırılması.

Kovid-19 pandemisi nedeniyle (özel sektörler) çalışanları için uygulamaya konulan “Ücretsiz İzin Desteği ve İşten Çıkarma Yasağı” ile “Kısa Çalışma Ödeneği” kısıtlamaların telafisine yönelik bir pansuman tedbir olsa da bunun bu ortamda sürdürülmesi de o derece önem taşıyor. Ancak geçtiğimiz günlerde Sayın Cumhurbaşkanı “İşten Çıkarma ve Ücretsiz İzin Desteği”ni 2 ay daha (17 Mayıs) uzatmasına rağmen, “Kısa Çalışma Ödeneği”nin uzatılmayacağına yani 31 Mart itibariyle sonlanacağına karar verdi.

Bilginiz olması açısından söylüyorum.

“Kısa Çalışma Ödeneği”, Türkiye’de kovid-19’un ekonomik etkilerine karşı alınan önlemler kapsamında hayata geçirilen; genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle, işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

Kısa çalışma uygulaması ve kısa çalışma ödeneği İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Ek 2. maddesinde düzenlenmiştir.

Sigortalı çalışanın, çalışmadığı gün ücreti hesaplanarak “İşsizlik Sigortası Fonundan” çalışana ödenir.

Kısa Çalışma Ödeneği brüt asgari ücretin yüzde 60’ıdır. Dolayısıyla en düşük ödenek brüt asgari ücrete göre belirlenmektedir. En yüksek ödenek ise brüt asgari ücretin yüzde 150’si kadar olmaktadır. 2021 yılında yapılan yüzde 21,56 oranlık artış ile en düşük Kısa Çalışma Ödeneği miktarı iki bin 146 TL’ye, en yüksek kısa çalışma ödeneği miktarı ise beş bin 366 TL’ye yükselmiştir.

Ücretsiz izne ayrılanlara ya da kısa çalışma ödeneği alamayanlara verilen nakdi ücret desteği brüt asgari ücretin yüzde 40’ıdır. 2021 yılında yapılan yüzde 21,56 oranlık artış ile bin 431TL’ye yükselmiştir.

Şimdi Kısa Çalışma Ödeneği uygulamanın 31 Mart itibariyle sonlanacak olmasıyla birlikte bu çalışanların durumunda önemli değişim olacak. Özel sektör kurumlarına katkı amacıyla uygulanan  “Kısa Çalışma Ödeneği” katkısı ortadan kalkacağı için firmalar veya şirketler çalışanların büyük bölümünü “Ücretsiz İzin” uygulamasına sokacak. Dolayısıyla bu çalışanların aldıkları aylık ücret yukardaki örneğe binaen önemli oranda azalmış olacak.

Diğer bir rahatsızlık, Kısa Çalışma Ödeneğinin sonlandırılması ile özellikle havayolu sektörleri çok olumsuz etkilenecek. Turizm sektörünün etkilenmesi sadece o sektörler için değil, ülke ekonomisi için de büyük kayıp olacak.

Eğer önümüzdeki süreçte herhangi bir değişikliğe gidilmezse geliri azalan çalışanlar “İşsizlik Sigortası Fonu”ndan karşılanan bu ödenekten mahrum olarak büyük mali sıkıntı çekecek.

Bir tarafta 850 bin esnafın gelir vergisinden muaf tutulacağı ve beyan yükümlülüğü kaldırılırken, bir yandan Ücretsiz İzin Desteği ve İşten Çıkarılma süresi 2 ay daha uzatılırken, diğerleri için de bir iyileştirme yapılmalı.

Bir şeyler yapılırken hakkaniyetle yapılması daha verimli sonuç doğurur.

Aksi halde bilinen ‘Ata Sözü’nde olduğu gibi “Biri yer biri bakar, kıyamet ondan kopar!