23 Ekim 2020 Cuma

SAKARYAKUZEY

HİPERTİROİDİ NEDİR?

Op. Dr. Melih EROL

Op. Dr. Melih EROL

E-Posta : op.dr.meliherol@hotmail.com

Hipertiroidi, tiroid bezinin aşırı çalışmasına bağlı olarak gelişen ve kan dolaşımına çok fazla tiroid hormonu (TSH) salgılanmasıyla oluşan bir hastalıktır. Herkeste görülebilir ancak kadınlarda erkeklerden yaklaşık 10 kat daha yaygındır ve tipik olarak 20 ila 40 yaşları arasında başlar. Kan testlerinde T3 ve T4 düzeyleri yüksek, TSH seviyesi ise düşüktür.

Tiroid bezleri, boynun arka tarafında yer alan, metabolizmanın ve organların işleyişini yöneten hormonları salgılar. Dolayısıyla vücut için çok önemli görevleri vardır. Bu bezlerin büyümesi ya da işlevini yeteri şekilde yerine getirememesi nedeniyle hormonlar az ya da aşırı salgılanır. Bu da vücudun tüm işleyişinde sorunlara neden olur.

Hipertiroidi durumunda tiroid hormonlarının aşırı salgılanması, vücudun metabolizmasının hızlı çalışmasına ve aşırı aktif olmasına neden olur. Bu da hızlı kilo kaybı, çok terleme, kalp çarpıntısı gibi belirtilere yol açar.

Bu belirtilerle doktora başvuran kişilere yapılan kan testlerinde TSH hormonu düşük, ancak T3 ve T4 hormonu yüksekse, kişiye hipertiroidi teşhisi konur.

Hipertiriodi tedavisinde, aşırı hormon salınımını baskılayan ilaçlar, atom tedavisi olarak da bilinen radyoaktif iyot tedavisi ve gerekirse bezlerin alındığı cerrahi uygulanabilir.

Nedenleri

Graves Hastalığı

Hipertiriodi vakalarının dörtte biri Graves hastalığı olarak adlandırılan bir bağışıklık sistemi hastalığından kaynaklanır. Graves hastalığında, vücut kendi kendine reaksiyon gösteriyor ve bu nedenle tiroid bezi fazla çalışarak aşırı aşırı hormon salgılıyor, metabolizma çok hızlanıyor, nabız yükseliyor, hasta kilo alamaz hale geliyor. Bu durum giderek yaşamı tehdit eden ciddi bir rahatsızlığa dönüşüyor. Sinirlilik, kalp çarpıntısı, kilo kaybı, yüksek tansiyon, şişmiş tiroid bezi ve gözlerin büyüyerek dışarı çıkması, ışığa hassasiyet, çift görme, kırmızı gözler ve şişmiş göz kapaklarıdır. Graves hastalığının nedeni bilinmiyor, ancak çoğunlukla genç veya orta yaşlı kadınlarda görülüyor ve kalıtsal geçiş gösterir. Sigara içmek aynı zamanda hastalık riskini artırıyor.

Toksik Nodüler Guatr (multinodüler guatr)

Toksik nodüler guatrın neden olduğu hipertiroidi, bir veya daha fazla tiroid nodülünün aşırı aktif hale geldiği bir durumdur. Zehirli guatr da denilen toksik nodüler guatr belirtileri graves hastalığında olduğu gibi şişkin gözleri veya cilt problemlerini içermez. Toksik nodüler guatrın nedeni bilinmemektedir.

Bazı İlaçlar

Kanser ilacı olan interferonlar, kalp ritim bozukları için verilen ve iyot içeren amiodaron ile bipolar bozuklukta kullanılan lityum gibi ilaçlar tiroit hormonunu az ya da çok salgılanmasına neden olur ve buna ilişkin şikayetlere yol açar. Şikayetler geçicidir ve ilaçların bırakılmasıyla yok olur ancak doktorunuza danışmadan ilaç kullanımını kesinlikle bırakmamanız gerekir. Bu tip tirioditler, tiroid bezinde ağrıya neden olabilir ve kimi zaman ağrı kesiciler kullanılabilir.

Tiroidit (Tiroid İltihabı)

Tiroidit, geçici bir hipertiroidizme neden olur ve bunu, hashimoto tiroiditinde olduğu gibi, hipotiroidizm izler. Ayrıca, bir kişi çok fazla tiroid hormonu tableti alırsa, hipertiroidizm ortaya çıkar. Nadiren, iyi huylu bir hipofiz bezi tümörü, hipertiroidizme neden olan tiroid uyarıcı hormonu (TSH) aşırı üretebilir.

Diğer nedenler;

Vücutta hCG (İnsan Koryonik Gonadotropini) adlı hormonun yüksek miktarda olması tiroid hormonunun da fazlalığına yol açar. Bu durum hamileliğin ilk aylarında, çoğul gebelikte ve molar gebelikte (üzüm gebeliği) denilen rahimde doku kalması durumunda ortaya çıkar.

Hipofiz Adenomu   

Hipofiz bezinin kanserli olmayan (iyi huylu) bir tümörü (beynin tabanında bulunan ve tiroid tarafından üretilen hormon seviyesini etkileyebilen bir bez)

Tiroidit

Ekstra tiroid hormonlarının üretilmesine neden olabilecek tiroid iltihabı

Tiroid Kanseri 

Nadiren kanserli bir tiroid tümörü tiroid hormonlarının üretimini etkileyebilir.

Belirtiler

Tiroidin aşırı çalışması durumunda görülen yaygın belirtiler şunlardır:

Çarpıntı, yüksek tansiyon, terleme, sinirlilik, huzursuzluk, sıcak ve nemli deri, sıcağa tahammülsüzlük, kilo kaybı (İştahın iyi olmasına rağmen zayıflama), ellerde titreme, saçlarda incelme, kırılma ve dökülme, derinin incelmesi, geçmeyen ishal, göz bulguları (gözlerde büyüme), parlak ışığa duyarlılık, uykusuzluk, adet düzensizliği, adet görememe

guatr (Tiroid bezinin büyümesi).

Tanı yöntemleri

Kandaki tiroid hormonlarının seviyesine göre tanı koyulabilmektedir. Tanıyı kesinleştirmek için ayrıca görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Kan testi

Hipofiz bezinden salgılanan TSH-tiroid uyarıcı hormonun az olması, tiroid bezinden salgılanan T3 ve T4 seviyelerinin yüksek olması hipertiriodi varlığını gösterir. Kısaca kan testinde TSH düşük, T3 ve T4 değeri yüksekse kişide hipertiroidi vardır.

Tiroid ultrasonu

Tiroidin yapısı, büyüklüğü ve değişimleri ayrıntılı olarak görülebilir.

Tiroid sintigrafisi

Tiroit bezindeki nodül varlığını araştırmak için yapılır. Çok az verilen radyoaktif madde hasta tarafından hap şeklinde yutulur ve bu madde tiroit bezi tarafından tutulur. Hasta görüntüleme cihazının altına yatar ve yapılan görüntülemede tiroid bezinin ayrıntılı görüntüsü alınır.

Tedavi yöntemleri

Hipertiroidi tedavisinin amacı tiroid hormonunun normal düzeylere çekilmesidir. Tedavi kişiden kişiye farklılık gösterir ve doktorunuz tarafından size özel olarak aşağıdaki faktörlere göre belirlenir.

Yaşınız, genel sağlık durumunuz ve geçmiş hastalıklarınız 

Hipertiroidizm tipi, hastalığın mevcut durumu, özel ilaçlar, prosedürler veya tedavilere toleransınız.

Hastalığın seyri için beklentiler

Tercihleriniz

Tiroidlerin fazla çalışması durumunda uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır;

İlaçlar

Kandaki tiroid hormon seviyesini düşürmeye yardımcı olan anti-tiroid ilaçların kullanımı.

İyot tedavisi

Tiroid hormonlarının üretimini yavaşlatmak için tiroid hücrelerine zarar veren hap veya sıvı şeklinde radyoaktif iyot kullanımı.

Tiroid ameliyatı

Tiroidin tamamını veya bir kısmını çıkarmak için cerrahi. Tiroid hormonunun vücuttaki etkisini engelleyen beta bloke edici ajanların kullanımı, çoğunlukla hızlı kalp atışlarını ve çarpıntıları azaltmak için kullanılır. Bazı hastalarda antikorlar yüksekken yapısal kusura rastlanmıyor, bazılarında ise yapısal kusur varken antikorlar normal olabiliyor.

Tiroid bezinde nodüller varsa ve bu nodüller hipertiroidiye yol açıyorsa, nodüllerin iyi huylu mu yoksa kötü huylu mu olduğunu öğrenmek için biyopsi yapılıyor ve gerekirse nodüller çıkarılıyor.

Ne zaman cerrahi, ne zaman iyot tedavisi?

Hipertiroidinin ilaç sonrası kalıcı tedavisi gerekiyorsa, hangi tedavinin uygulanacağı hastanın cinsiyeti, yaşı ve tiroidinin durumuna göre belirlenir. Yöntemlerin ikisi de güvenlidir. Radyoaktif iyot tedavisi  nükleer tıp bölümlerinde yapılırken, cerrahi tedavi endokrin cerrahisinde uzmanlaşan doktorlar tarafından yapılır.

Ameliyatta tiroit dokusunun ne kadarının çıkarılacağına, yine hastanın durumuna, yaşına ve diğer bazı faktörlere göre karar verilir. Bir grup hastalıkta (örneğin graves hastalığında) dokunun tamamen çıkarılması gerekir. Çok çalışan bir nodüle bağlı bir hipertiroidi söz konusuysa, sadece o bölgeyi çıkarmak tedavi için yeterli olur. Kalan doku, hastaya yetecek kadar tiroit hormonu üretmeye devam eder.

Eğer dokunun tamamı çıkarılmışsa ve hastada tiroit hormonunu yapabilecek doku kalmadıysa, ameliyat sonrası tiroit hormonu dışarıdan ilaç olarak verilir. Hasta, tiroit bezi çalışmadığı için ömür boyu dışarıdan tiroit hormonu almak zorunda kalır. Bu ilaçlar, vücudun salgılamış olduğu tiroit hormonunun formunda olduğu için, hasta tüm yaşamını sanki tiroit dokusu varmış gibi sürdürebilir. 


28 Ağustos 2020 Cuma 14:11
Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

ÜLKE GÜNDEMİ

O YOLDA ÇALIŞMALAR BİTTİ

Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından Karasu Kurudere ve Yenidoğan mahallelerinde başlatılan asfalt

KARAPINAR’A DOKTOR ATANDI

Karasu Karapınar Mahallesi’nde bulunan Sağlık Ocağı’na Karasu İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından

AK PARTİ’DE DUR DURAK YOK

Ak Parti Karasu İlçe Teşkilatı çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Üye çalışmaları kapsamında

KOCAALİ’DE EĞİTİME 33 TON FINDIK

Kocaali Müftülüğü’nün öncülüğünde Kocaali Kaymakamlığı, Milli Eğitim Müdürlüğü ve Gençlik Spor

ÖNER AİLESİNE GENÇ GELİN

1999-2009 yılı dönemlerinde Karasu Belediye Başkanı görevinde bulunan Ahmet Genç'in Revze Genç, evliler

SAKARYA - HAVA DURUMU

SAKARYA

Ziyaretçi Sayacı

Bugün:
0 hit, 0 ziyaretçi, 0 ziyaret
Bu hafta:
1329 hit, 729 ziyaretçi, 1023 ziyaret
Bu ay:
5311 hit, 2402 ziyaretçi, 4087 ziyaret
Toplam:
427726 hit, 131275 ziyaretçi, 197704 ziyaret
bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort şişli escort escort istanbul yeni escort escort bayan ataşehir escort mecidiyeköy escort beylikdüzü escort sakarya escort kocaeli escort escort bayan bodrum bodrum bayan escort
şişli escort şirinevler escort