25 Ekim 2020 Pazar

SAKARYAKUZEY

ANEMİ-KANSIZLIK

Op. Dr. Melih EROL

Op. Dr. Melih EROL

E-Posta : op.dr.meliherol@hotmail.com

Kana rengini veren ve oksijenin hücrelere taşınmasını sağlayan proteine hemoglobin denir. Hemoglobin, kanda kırmızı kan hücreleri (alyuvar) tarafından taşınır. Kanda bulunan hemoglobin proteinin normal seviyenin altına düşmesi veya alyuvarların sayısının azalması durumuna anemi (kansızlık) adı verilir. Aneminin birçok tipi bulunmaktadır: Sonradan ortaya çıkabileceği gibi doğumsal da olabilmektedir.

Aneminin tedavi edilmemesi vücutta bazı sorunlara yol açabiliyor. Anemi, aynı zamanda hipoksi denilen, dokulara yeterli oksijenin iletilemediği durumlara yol açıyor. Vücuda yeterli miktarda oksijen girmediği için tüm organlar zorlanmaya başlıyor.

Anemi oksijen yetersizliğinden dolayı tüm iç organları ve kasları zorlarken, vücutta ağrılara, duygu durum bozukluklarına, unutkanlığa, el ve ayaklarda da uyuşmalara neden olabiliyor.

Aneminin tespit edilmesiyle birlikte nedenine göre tedavi planlanmasına bir an önce başlanması gerekmektedir. Kansızlığın nedenleri arasında genetik faktörler olabileceği gibi beslenme eksikliğinden kaynaklı da olabilir. Aneminin tedavi edilmeden önce çok iyi araştırılması ve hekimin de ihtiyaç duyması halinde mide – bağırsak endoskopisi gibi tetkiklerin yapılması gerekiyor.

Aneminin bazı türleri ise şöyle:

Orak Hücreli Anemi

Hem anne, hem de babadan geçen kalıtsal bir kan bozukluğudur. Kırmızı kan hücreleri yuvarlak, esnek ve halkaya benzer bir şekildedir. Orak hücreli anemiye sahip olan kişiler de ise kırmızı kan hücreleri orak şeklini aldığı ve esnekliğini kaybettiği için ismini de buradan almaktadır. Normal kan hücreleri kılcal damarların içinden geçiş yapabilirken, anormal hücreler ise kılcal damarların içinde saplanır geçiş yapamaz. Bu durumda hayati tehlikeye yol açabilir. 

Aplastik Anemi 

Aplastik anemi kemik iliği yetmezliğine bağlı gelişen hastalıklardan biridir. Kemik iliğinde kan hücrelerinin üretilemediği durumlara da denilmektedir. Hem beyaz, hem de kırmızı kan hücrelerinin azalması veya tamamen yok olmasıyla, hastanın hayatını riske atabilen ciddi hastalıklardan biridir. 

Hemolitik Anemi 

Periferik kanda kırmızı kan hücrelerinin zamanından önce yaşam sürelerinin kısalmasıyla ortaya çıkan bir anemi türüdür. Hemolitik anemi kalıtsal olabileceği gibi etkenlere bağlı olarak sonradan da gelişebilmektedir. Hemolitik anemide vücut ortalamanın 6 ila 8 katı daha fazla kan hücresi üretmeye başlar fakat hücrelerin tahrip edilmesi, yeni üretilen kan hücrelerinden daha hızlı gelişmektedir. Bu da hemoliz denen kan hücresi yıkımına neden olur.

Pernisiyöz Anemi

Pernisiyöz Anemi, B12 vitamini ile doğrudan alakalıdır. Pernisiyöz anemisi olan kişiler yiyeceklerden yeterli miktarda B12 vitamini alamazlar. Midede üretilen intrinsik faktör denen proteine sahip değillerdir. Bu proteinin eksikliği B12 vitamini eksikliğine yol açar ve böylece B12 eksikliğinden kaynaklanan pernisiyöz anemisi meydana gelir.

Megaloblastik Anemi

Megaloblastik anemi, normalden daha düşük olduğu bir anemi türüdür. B-12 vitamini, folat eksikliği anemisi veya makrositik anemi olarak da bilinir.

Nedenleri

Doğumsal olmayıp, erişkinlik döneminde ortaya çıkan aneminin üç önemli nedeni vardır. Bunlar; demir eksikliği, B12 eksikliği ve folik asit eksikliğidir.

Demir hemoglobin proteininin en önemli bileşenlerinden biridir; demir eksikliği durumunda hemoglobin üretilemez ve anemi meydana gelir. Bu duruma demir eksikliği anemisi adı verilir.

Demir eksikliği anemisi, demir bakımından fakir beslenme ve bir takım mide-bağırsak sorunları neticesinde ortaya çıkabilir. Bunun yanı sıra bazı kadınlarda demir eksikliği regl döneminde gereğinden fazla kan kaybetmelerinden dolayı ortaya çıkmaktadır.

Folik asit ve B12 vitamini de alyuvarların üretiminde önemli rollere sahiptir. Bu nedenle folik asit ve B12 yönünden fakir beslenmek de anemiye yol açabilmektedir. Özellikle kırmızı etin az tüketimi veya hiç tüketilmemesi B12 vitamini ve demir eksikliğine yol açarken, sebze tüketmeyen kişilerde de folik asit eksikliği görülebiliyor. Anemileri engellemek için besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi gerekiyor.

Travma veya iç kanama gibi nedenlerle yaşanan kan kayıpları da anemilere yol açabilen nedenler arasındadır.

Doğumsal olarak gelişen anemiler genellikle genetik faktörlere bağlıdır. Halk arasında Akdeniz anemisi olarak bilinen talasemiler ve orak hücre hastalıkları bunlara örnektir.

Tüm bunların yanı sıra, kronik hastalıkların da anemiye sebep olabileceği unutulmamalıdır.

Belirtiler

Kansızlığın belirtilerinden bazıları şöyledir: Halsizlik, yüzde, gözde veya tırnak yataklarında solgunluk, baş dönmesi, çarpıntı, unutkanlık, saç dökülmesi, kulak çınlaması, erken yorulma, üşüme, çarpıntı ve nefes darlığı, dudakta çatlaklar, göz kararması, baş dönmesi, huzursuz bacak sendromu, konsantrasyon bozukluğu şeklinde görülebilir.

Tanı yöntemleri

Anemi en sık görülen durumlardan biridir. Hemen hemen her toplumda, her ırkta ve her yaş grubunda gözlemlenebilir. Anemi tanısı için öncelikle doktorunuz tarafından tıbbi öykünüz ile talasemi, orak hücre anemisi gibi hastalıklar için aile öykünüz alınacaktır. Sonrasında ise fizik muayene ile birlikte tahlil ve tetkikler yapılarak anemi teşhisi konulabilir.

Fizik muayenede kalp atış hızı dinlenir, soluk alıp verme fonksiyonları kontrol edilir, dalak ve karaciğerde şişme olup olmadığı kontrol edilir.

Aneminin tipini ve seviyesini öğrenmek için kan testleri istenilebilir. Kansızlık şüphesi var ise doktorunuz sizden öncelikle tam kan sayımı testi yaptırmanızı isteyecektir. Tam kan sayımı testinde hematokrit, hemoglobin değerlerine ile birlikte alyuvarların, akyuvarların ve plateletlerin yani trombositlerin sayısı kontrol edilir.

Eğer tam kan sayımı testi anemi teşhisi için yeterli olmazsa hekiminiz sizden hemoglobin elektroforezi, retikülosit sayımı, serum demiri ve serum ferritin testlerini de isteyebilir.

Aneminin bir başka kronik hastalığın belirtisi olduğu düşünülmesi halinde o hastalıkla ilgili tetkikler yürütülebilir.

Doktorunuz bağırsaklardan kaynaklı bir kanamadan şüpheleniyorsa dışkıda gizli kan ve kolonoskopi tetkikleri isteyebilir. Bunun yanı sıra, kadınlarda üreme sisteminden kaynaklandığı düşünülen kanamalar için jinekolojik muayene olmanız önerilebilir.

Tedavi yöntemleri

Anemi tedavisi, aneminin türüne, seyrine ve şiddetine göre değişiklik göstermektedir. Tedavide temel hedef anemiye neden olan durumu ortadan kaldırmaktır. Demir eksikliği ve folik asit nedeniyle oluşan anemi için hekimin tavsiye edeceği yeşil ağırlıklı sebze ve meyvelerin tüketilmesi önerilmektedir.

Ayrıca bunları dışarıdan alınacak bir takım takviyelerle yapmak da mümkündür. B12 eksikliğine bağlı gelişen anemi içinse damla veya enjeksiyon yardımıyla vitamin takviyesi verilebilir.

Eğer anemi ilerlemiş ve tehlikeli bir noktaya gelmişse kan ve ilik kök hücre nakli yapılabilir. Ya da anemiye neden olan ve hayatı tehdit eden ciddi bir kanamanız varsa hekiminiz tarafından cerrahi bir operasyon da tavsiye edilebilir. 


24 Eylül 2020 Perşembe 13:03
Yazdır

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

ÜLKE GÜNDEMİ

KOMŞUSU AÇKEN ÜLKÜCÜ UYUMAZ

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin başlattığı “Askıda Ekmek”

DESTEK BEKLİYORUZ

Karasu Karapınar Mahalle Muhtarı Oğuzhan Öztürk, eski Belediye Başkanı Mehmet İspiroğlu’nun döneminde

GELECEĞE NEFES OLACAKLAR

Karasu’da ki okullarda, ülkede çıkan orman yangınlarına dikkat çekmek amacıyla fidanlar toprakla buluştu.

DİYALİZ KONUSUNDA MUTABIKIZ

26 Eylül Cumartesi günü gerçekleşen 7. Olağan İlçe Kongresi’nin ardından yönetimi ile birlikte mahalle ve

YUVALIDERE ÇITAYI YÜKSELTTİ

Türk Standartları Enstitüsü (TSE) uzmanlarının gerçekleştirdiği denetimler sonucu Karasu Yuvalıdere

O YOLDA ÇALIŞMALAR BİTTİ

Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından Karasu Kurudere ve Yenidoğan mahallelerinde başlatılan asfalt

SAKARYA - HAVA DURUMU

SAKARYA

Ziyaretçi Sayacı

Bugün:
0 hit, 0 ziyaretçi, 0 ziyaret
Bu hafta:
1820 hit, 982 ziyaretçi, 1390 ziyaret
Bu ay:
5802 hit, 2558 ziyaretçi, 4454 ziyaret
Toplam:
428217 hit, 131419 ziyaretçi, 198071 ziyaret
bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort bursa escort şişli escort escort istanbul yeni escort escort bayan ataşehir escort mecidiyeköy escort beylikdüzü escort sakarya escort kocaeli escort escort bayan bodrum bodrum bayan escort
şişli escort şirinevler escort